„Gotyk na Żuławach” to kolejne bardzo ważne wydarzenie Roku Żuław 2008. Zainteresowanie międzynarodową popularnonaukową dwudniową konferencją  (17 i 18 października) wzbogaconą otwarciem wystawy fotograficznej i uzupełnioną wykładami terenowych przerosło oczekiwania organizatorów – Stowarzyszenia Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego Klub Nowodworski i Urzędu Gminy w Cedrach Wielkich reprezentującego Stowarzyszenie Żuławy gmin i powiatów żuławskich.

Wygłoszono łącznie dwanaście wykładów poświęconych, nie tylko omówieniu występowania i cechom stylu gotyckiego w architekturze Żuław, ale również  pokazujących szeroki kontekst społeczno-gospodarczy średniowiecza i jego wpływ na codzienne życie mieszkańców delty Wisły. Ważnym elementem konferencji była dyskusja z udziałem gości z Niemiec nt. współczesnych możliwości zachowania i wykorzystania pochodzącego z tego okresu dziedzictwa kulturowego Żuław.
Jest rzeczą zdumiewającą, że na tak niewielkim obszarze zachowało się jeszcze około 30 gotyckich wymurowanych z cegły kościołów. Świadczy to o wielkim w przeszłości bogactwie tych ziem. Uczestnicy konferencji odkryli nowy, bardzo ważny element krajobrazu kulturowego Żuław. Towarzysząca konferencji wystawa fotograficzna zrealizowana przez Marka Opitza, zaaranżowana w salach Żuławskiego Ośrodka Kultury, to rezultat wypraw, których artystycznym pokłosiem było zatrzymanie w kadrze piękna monumentalnych kilkusetletnich budowli. Podziwianie przedmiotu konferencji było też możliwe dzięki gościnności parafii w Lubieszewie, w Żelichowie-Cyganku, Trutnowach i Cedrach Wielkich. Rola konferencji uświadamiająca niedosyt działań w zakresie ochrony żuławskich zabytków została całkowicie wypełniona. Co ważne, przedstawiono możliwość nadrobienie wieloletnich zaległości poprzez pokazanie dobrych przykładów konkretnych zrealizowanych przedsięwzięć ratunkowych.
Konferencja „Gotyk na Żuławach” została sfinansowana ze środków finansowych Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Samorządu Województwa Pomorskiego i, ponadto, Powiatu Nowodworskiego, Miasta i Gminy Nowy Dwór Gdański, Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego oraz Klubu Nowodworskiego.
Organizatorzy Konferencji zapowiedzieli wydanie, jeszcze w tym roku, Rocznika Żuławskiego będącego podsumowaniem działalności Klubu Nowodworskiego i wydarzeń na Żuławach w ostatnich miesiącach. Znajdą się tam również wykłady z październikowej „gotyckiej” konferencji.